استدلالات عقلى است - كه ارزش آنها به خودشان است نه به اسنادشان - ازاين‌رو دانشمندان ، مطالب آن را همانند روايات - كه تعبد به آن لازم است - تلقى نمىكنند ، چرا كه يك بحث عقلى بوده و از نظر نقلى چندان اعتبارى ندارد و همين موضوع از ارزش كتاب به‌عنوان يك سند براى رويدادهاى تاريخى گذشته مىكاهد . شايد به همين جهت ، مؤلف ، نام خود را در آغاز كتاب پنهان ساخته ، انگيزه‌اش از تأليف آن را ، ترغيب شيعيان به پيمودن راه مناظره و جدال احسن مىداند ، لذا انواع جدلها را در مباحث گوناگون دينى آورده و آن را به همه يا برخى بزرگان دين نسبت داده تا اين شيوهء خوب را رواج دهد . وى مىنويسد : « در بيشتر موارد ، سند اخبار را بازگو نمىكنيم ، چون مطالب آن ، مورد اتفاق يا موافق دلايل عقلى مىباشد و يا در كتابهاى تاريخ و سيره مشهور است . » بنابراين ، كتاب مزبور به يك كتاب كلامى شبيه‌تر است تا به يك كتاب حديثى و منبع تاريخى ، زيرا منظور اصلى در آن ، استدلال به ادلّهء عقل است نه استناد به نقل و روايات . يكى از اين بحثها استدلالهاى مفصلى است در پاسخ يك زنديق كه مىپنداشت در قرآن تناقض وجود دارد و آن گفتگو را به امير المؤمنين عليه السّلام نسبت مىدهد و شايد همه يا بيشتر آنها پرسشهايى فرضى بوده تا موارد استدلال و جدال احسن ، نشان داده شود ، هرچند پاره‌هايى از روايات هم در لابه‌لاى آن گنجانده شده است . به همين دليل ، اين گفتگو را - با اين طول و تفصيل و ناهماهنگى و آشفتگى - كسى جز او نقل نكرده است . « 1 »

--> ( 1 ) . احتجاج ، ج 1 ، صص 358 - 384 . اين حديث به‌طور مختصر و با سند در توحيد صدوق ، صص 255 - 270 آمده و علامهء مجلسى هردو را در بحار ، ج 90 ، صص 98 و 127 - 142 روايت كرده است .